Inspiratie opdoen in Dornach

Van gedachten wisselen met biodynamische boeren, docenten, organisators uit de hele wereld. Dat is de opzet van de biodynamische landbouwconferentie in het Zwitserse Dornach. Dit jaar reisde een groep van vier Warmonderhofdocenten in februari af naar dit internationale landbouwcongres voor de biodynamische sector. Heel uiteenlopende onderwerpen kwamen aan bod in presentaties en workshops.

Merle Koomans, directeur van Odin en oud-student van Aeres Warmonderhof, sprak er over de coöperatieve werkwijze van haar organisatie, waar ze inmiddels al 20 jaar werkt. Odin is een winkelketen voor biologische en bij voorkeur biodynamische voeding waar in de veertig winkels consumenten zich hebben verbonden met productie en handel.
Tijdens haar presentatie toonde ze op groot scherm een bezoek van haar collega Theo Boon op de tuinderij van Warmonderhof, waar hij met tuinder Marloe en onze studenten een tomatenproeverij doet in het kader van zaadvaste rassen. Zo keken de bezoekers in Zwitserland naar wat er op onze school in Nederland gebeurt.
En zo was het congres vier dagen lang gevuld met inkijkjes; sommigen verrassend uit eigen land, maar vooral ook uit de hele wereld, zoals een superenthousiaste schets van een enorm biodynamisch bedrijf in Namibië. Eén Warmonderhofcollega volgde een workshop over wat wij op het gebied van samenleven kunnen leren van de bijen. Wat hebben wij mensen eigenlijk nodig om goed samen te werken? Met bewegingsoefeningen konden de deelnemers ervaren hoe zij met elkaar verbonden waren en een schakel vormden binnen het grote geheel.
Een andere workshops besprak of veganisme en Demeter te combineren zijn. De biodynamische landbouw is in haar basis een gemengde landbouw, waarin dieren als cruciaal worden gezien om een kringloop te vonden en om te zorgen voor optimale voedselkwaliteit. Een dilemma van dierhouderij is dat dieren worden beperkt in hun vrijheid. Daar staat tegenover dat ze er gedurende hun leven zorg en bescherming voor in de plaats krijgen. En is er ook een vorm mogelijk waarbij dieren leven op een bedrijf, zonder ze te slachten? Kan dat bedrijfseconomisch gezien wel? Een eindconclusie kwam er niet, maar wel konden de deelnemers leren van werkwijzen en opties van bd-ers uit de hele wereld. Ze kwamen wel tot de conclusie dat het verrijkend zou kunnen zijn als er via onderzoek concreet zou kunnen worden gemaakt wat er anders is aan voedingskwaliteit als dieren onderdeel zijn van het bedrijf.